الشيخ محمد علي الگرامي القمي
30
درسهائى از علوم قرآن (فارسى)
على - عليه السّلام - بود بعد از ايشان ، زيد بن ثابت به امر ابوبكر قرآن را جمع آورى كرد . آن چنان كه ابن مسعود و ابىّ بن كعب و ابو موسى اشعرى و ديگران نيز به جمع آورى قرآن پرداختند . تا اين كه دوران خلافت عثمان رسيد . عثمان تمام مصاحف را به يك صورت در آورد ، و نسخههاى يكنواختى از آن را به شهرهاى اطراف فرستاد . و مردم را به قرائت همان نسخهء و ترك قرائت نسخ ديگر وادار كرد . شما ببينيد اگر قرآن بخواهد به زبانهاى مختلف ترجمه شود ، و در دست مردم دنيا قرار بگيرد چه مىشود ؟ ما ادّعا داريم كه تمام عالم بايد به انسانيّت برسند ، و اين هدف جز با برنامههاى الهى ميّسر نمىشود ، و تنها برنامهء منظم و حفاظت شده را ، قرآن مىدانيم . حالا اگر مردم در اين صورت به اين شكل بفهمند كه قرآن ، زمان پيامبر جمع نشد ، و بعد از پيامبر ، هر كسى مثل على ، زيد ، ابو موسى و ابىّ بن كعب ، مشغول جمع آورى قرآن شدند - كه در اين ميان جمع حضرت على - عليه السّلام - بر وفق ترتيب نزول آيات بوده است و محلّ نزول آيات و شأن نزول آيات نيز بيان شده است . كعبى مىگويد : زمانى كه حضرت پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلم - از دنيا رفت : على بن ابى طالب - عليه السّلام - در خانهاش نشسته ؛ و قرآن را به ترتيب نزول جمع آورى كرد كه اگر قرآن على - عليه السّلام - يافت شود ؛ علم كثيرى در آن موجود است . عكرمة مىگويد : « اگر جنّ و انس جمع شوند تا كتابى مانند كتابى على - عليه السّلام - تأليف كنند ، نخواهند توانست . » « 1 » - چگونه با بودن چنين سخنانى دربارهء قرآن ، به اين كتاب اطمينان و اعتماد خواهند كرد ؟ همه مسلمين كه على - عليه السّلام - را همچون خود پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلم - نمىدانند بعلاوه قرآن جمع آورى شده آنحضرت كه مورد قبول واقع نشد . البته بايد توجه داشته باشيم كه دربارهء جمع آورى قرآن ، توسط حضرت امير - عليه السّلام - رواياتى در كتب شيعه وجود دارد ، ولى اين روايات بطورى كه مراجعه كردهام مسند و معتبر
--> ( 1 ) - التمهيد : « و كان جمع على - عليه السّلام - وفق ترتيب النزول مع الاشارة الى مواقع نزولها و مناسبات النزول . قال الكعبى : لمّا توفّى رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - قعد علىّ بن ابى طالب فى بيته فجمعه على ترتيب نزوله و لو وجد مصحفه لكان فيه علم كبير . و قال عكرمة : لو اجتمعت الانس و الجن على ان يؤلّفوه كتأليف على ابن ابى طالب ما استطاعوا » .